2.4 Alternatif Unsurlar ve Markush İstemleri
Birçok yargı bölgesinde tek bir patent istemi alternatif unsurlar içerebilir. Gündelik dilde, alternatifleri belirtmek için genellikle "veya" (or) terimi kullanılır. Bununla birlikte, patent yazımında - özellikle istemler içinde - "metal veya plastik" gibi ifadeler genel olarak belirsiz veya muğlak kabul edilir. Ulusal uygulamanın izin verdiği yerlerde, kapsayıcı bir "veya" yı ifade etmek için "metal ve/veya plastik" veya "metal ve plastik arasından seçilen en az bir bileşim" gibi ifadeler kullanılabilir. Buna karşılık, dışlayıcı bir "veya" amaçlandığında, "ya metal ya da plastik" ifadesi kullanılmalıdır.
Tek bir istem içinde birden fazla dışlayıcı alternatifi birleştirmek için, yaygın olarak Markush istemi olarak bilinen (adını bu yazım tarzının ilk kez ortaya çıktığı davayla bağlantılı mucitten alan) spesifik bir istem yapısı birçok yargı bölgesinde tanınmaktadır. Markush formatı, kapsamlı bir istem seti hazırlarken (istem setleri ve bağımlı istemler hakkında Bölüm 3'e bakın) bir patent vekilinin işini önemli ölçüde basitleştirebilir. Hem bağımsız hem de bağımlı istemler, bu alternatiflerin miktarının ve sunulma şeklinin istemi belirsiz veya anlaşılması zor hale getirmemesi koşuluyla alternatifler içerebilir.
Bir Markush isteminde kullanılan tipik ifade şöyledir:
“… burada A unsuru X, Y ve Z'den oluşan gruptan seçilir.”
Örnek
Kimyasal bir yöntem "bakır", "kurşun" veya "altın" ile gerçekleştirilebilir. Patent vekili bu üç seçeneği kapsayan "metal" gibi daha geniş, daha soyut bir terim kullanmayı düşünebilir, ancak ne patent vekili ne de mucit yöntemin herhangi bir metalle çalışacağından emin olamaz. Hatta mucit, yöntemin cıva ile çalışmayacağını kesin olarak biliyor olabilir. Sonuç olarak patent vekili, ek niteleme olmadan daha geniş olan "metal" terimini basitçe kullanamaz.
Patent vekili ve mucit, yalnızca buluşla uyumlu olan üç metali doğru bir şekilde kapsayan daha uygun genel bir terim bulamayabilir. Bir seçenek üç bağımsız istem hazırlamak olacaktır: biri "bakıra", biri "kurşuna" ve biri "altına" yönelik. Ancak Markush formatını kullanarak, patent vekili bunun yerine "bakır, kurşun ve altından oluşan gruptan seçilen bir metal" belirten tek bir bağımsız istem hazırlayabilir.
Markush gruplarının kullanımı kimyasal buluşlarla sınırlı değildir; bunlar diğer teknik alanlarda da uygulanabilir, örneğin "çivi, vida ve perçinden oluşan gruptan seçilen bir bağlantı elemanı (fastener)". Uygulamada, yine de bu alanlarda Markush grupları genellikle ne tercih edilir ne de gereklidir, çünkü alternatif unsurları tanımlayan genel terminoloji (örneğin "bir bağlantı elemanı") veya işlevsel dil (örneğin "bir sabitleme aracı") tipik olarak alternatiflerin daha geniş bir tanımını sağlar.
Buna karşın, Markush grupları kimyasal istemlerde sıklıkla, örneğin bir bileşime dahil edilebilecek alternatif kimyasal bileşenleri, kimyasal bir işlem (proses) içindeki alternatif adımları veya bir formüldeki radikaller için alternatif değerleri tanımlamak için kullanılır. Bir grup kimyasal ürünü genel bir formül aracılığıyla yapısal olarak tanımlayan ürün istemlerinde Markush formülünün kullanımı çok yaygındır.
Örnek
İstem 1. Şöyle bir formülün bileşiği:
Şekil 1
burada
- R1; H, C1-C3 alkil, C3-C5 sikloalkil ve C1-C3 perfloroalkilden oluşan gruptan seçilir;
- R2 ... 'dir; R4 ... 'dir; R5 ... 'dir; R6 ... 'dir; ve
- R7 ve R8 her biri bağımsız olarak H, C1-C4 alkil, (C1-C3 alkoksi)C2-C4 alkil veya hidroksi C2-C4 alkildir;
- ve bunların farmasötik olarak kabul edilebilir tuzlarıdır.
Bu istem, (karşılık gelen sekiz Markush alt grubu tarafından tanımlandığı üzere) R1-R8 radikallerinin tüm olası kombinasyonlarından elde edilen yapısal olarak tanımlanmış bileşiklerin yanı sıra, bu bileşiklerin hayvanlar veya insanlar için toksik olmayan herhangi bir asitle oluşturulan tuzlarını (işlevsel "bunların farmasötik olarak kabul edilebilir tuzları" ifadesiyle tanımlandığı üzere) kapsar.
Diğer herhangi bir istemde olduğu gibi, bir Markush istemi buluşun bütünlüğü koşuluna uymalıdır.
Bir Markush Grubunda Birden Çok Seçim
Patent vekili bir Markush grubundan birden fazla üyenin (seçimi tek bir üyeyle sınırlamak yerine) eşzamanlı olarak seçilmesine izin vermeyi amaçlıyorsa, bu istemde açıkça belirtilmelidir. Aksi takdirde, istem genellikle bir seferde yalnızca bir seçime izin veriyormuş gibi yorumlanacaktır.
Örneğin, şu ifade:
"burada çözücü A, B ve C'den oluşan gruptan seçilir"
çözücü olarak yalnızca A, B veya C'den birinin kullanılabileceği şeklinde anlaşılır. Bunlardan iki veya daha fazlasının birleşiminin kullanılmasına izin vermez.
Buluş birden fazla üyenin eşzamanlı kullanımına izin veriyorsa veya gerektiriyorsa, istem bu olasılığı açıkça belirtmelidir, örneğin:
"burada çözücü A, B, C'den ve bunların kombinasyonlarından oluşan gruptan seçilir."
veya ilgili yargı bölgesinde kabul edilen eşdeğer bir formülasyon aracılığıyla.
Bir Markush grubu açık ve net olmalıdır ve vekil kullanımının talep edilen buluşu tanımlamak için en uygun yöntemi temsil ettiğini doğrulamalıdır. Önceki örnekte, buluşta kullanılmak üzere demir de uygun olsaydı, yazılan haliyle istem demir kullanan düzenlemeleri kapsamayacaktı. Vekil bu nedenle buluşun patentlenebilir tüm düzenlemelerinin uygun şekilde kapsandığından emin olmak için özen göstermelidir.
Markush grupları özellikle dikkatli kullanılmalıdır. Listelenen alternatiflerden herhangi biri önceki teknikte açıklanmışsa, istemin tamamının yenilikten yoksun olduğu düşünülebilir. Bir Markush istemi, buluşun bütünlüğü gerekliliğini yerine getiren bir bağımsız istem yazmak için etkili bir yaklaşım sağlayabilse de, uygulamada bazen grubun her bir üyesini bir dizi bağımlı istem (bu modülün 3. Bölümüne bakınız) aracılığıyla ayrı ayrı talep etmek daha çok tercih edilebilir.
2.5 İşlevsel Unsurlar ve Araç Artı İşlev (Means Plus Function) İstemleri
Daha önce de gösterildiği gibi, işlevsel dil, bir istem unsurunu yaptığı şeye, yani salt yapısal özelliklerinden ziyade gerçekleştirdiği işleve dayanarak tanımlamak için kullanılabilir. Genel olarak, teknikte uzman bir kişinin buluş faaliyeti ihtiyacı olmaksızın belirtilen işlevi yerine getirebilmesi koşuluyla bir isteme işlevsel bir unsur eklenebilir.
İşlevsel tanım birkaç yolla ifade edilebilir:
-
Unsur doğrudan işleviyle tanımlanabilir, örneğin:
-
"bilgisayarda okunabilir bir depolama ortamı,"
-
"bir oksitleyici ajan" veya
-
"farmasötik olarak kabul edilebilir bir eksipiyan."
-
Unsur, işlevini doğal olarak aktaran jenerik yapısal bir terim kullanılarak belirlenebilir, örneğin:
-
"bir ısıtıcı,"
-
"bir bağlantı elemanı" veya
-
"bir çözücü."
-
İşlevsel dil ayrıca ilgili unsurdan hemen sonra şu gibi açıklayıcı bir ifade ile tanıtılabilir:
-
"[bir miktar operasyon] sağlayan";
-
"[bazı fiziksel veya kimyasal özellik] yaratan";
-
"[bir şey başarılsın/elde edilsin] diye";
-
"[bazı etkiler meydana gelsin] vasıtasıyla";
-
"[bir amaca ulaşılsın] amacıyla"; veya
-
"[bazı sonuçları elde edecek] şekilde yapılandırılmış."
İşlevsel talep etme yaklaşımları arasında, araç artı işlev (means plus function) istemleri unsurları kesin yapılarıyla değil, tarifnamede açıklanan işlevi yerine getiren araçlarla tanımlar. Bu istem formatında yapısal detay işlevsel bir açıklama ile değiştirilirken, tarifname "araçların (means)" gerçekte neleri içerdiğini tanımlayan destekleyici açıklamayı sağlar.
Araç artı işlev istemlerinin yorumlanması yargı bölgeleri arasında değişir ve tek bir yargı bölgesinde bile hakim yorum zaman içinde değişebilir. Örneğin, bazı patent ofisleri ve mahkemeler bu tür istemleri yalnızca belirtilen işlevi yerine getirmek için patent tarifnamesinde ifşa edilen belirli araçları ve bunların makul eşdeğerlerini kapsayacak şekilde yorumlar. Buna göre, koruma kapsamı mutlaka işlevi yerine getirme yeteneğine sahip olası her mekanizmayı kapsayacak şekilde uzanmaz; bunun yerine, tarifnamenin yeterince desteklediği şeyle sınırlıdır.
İddia edilen unsur yapısal değil işlevsel olarak tanımlandığından, araç artı işlev istemleri, mahkemelerin istem dili ile tarifname arasındaki ilişkiyi nasıl değerlendirdiğine bağlı olarak geniş veya dar bir şekilde yorumlanabilir. İhlal davalarında, genellikle ilk etapta itilaflı bir istemin araç artı işlev istemi olarak sınıflandırılıp sınıflandırılmayacağını belirlemeye büyük önem verilir, çünkü bu belirleme istemin hem kapsamını hem de uygulanabilirliğini önemli ölçüde etkileyebilir.
Bir araç artı işlev isteminin geleneksel formu, "araç (means)" kelimesini ve ardından yerine getirdiği işlevin bir tanımını kullanır. Örneğin bir pirinç pişirme makinesi buluşu durumunda, araç artı işlev dili kullanılarak yazılmış bir istem şöyle okunabilir:
- Pirinç pişirmek için bir aparat, şunları içerir:
- pirinci tutmak için bir araç (means for holding rice); ve
- pirinç tutma aracını ısıtmak üzere yapılandırılmış bir ısıtıcı.
Bu pirinç pişirme makinesi örneğinde, belirli bir yapısal bileşeni (örneğin "bir kase") açıkça tanımlamak yerine, istem pirinci tutma işlevini yerine getiren bir cihaza atıfta bulunmaktadır. Bu formülasyon istemin belirli bir yapıyla kısıtlanmasını önler ve böylece rakiplerin aynı işlevi yerine getiren farklı bir pirinç tutma cihazı benimseyerek ihlalden kaçınma olasılığını azaltır.
Bir araç artı işlev istemindeki her unsurun "araç" olarak yazılması gerekmez. İstemin her bir unsuru bağımsız olarak ele alınabilir. Bir istemin ikisi araç artı işlev dili ile yazılmış ve biri de "ısıtıcı" gibi spesifik bir yapısal unsur olarak ifade edilmiş üç unsur içerdiğini varsayalım. Yapısal unsur normal olarak teknikte uzman olanlar tarafından anlaşıldığı şekliyle olağan anlamına göre yorumlanacaktır, oysa her araç artı işlev unsuru iki adım aracılığıyla analiz edilecektir:
1 - İlk olarak, istemde açıkça belirtilen işlevi belirleyin ve
2 - Ardından, tarifnamede açıklanan, o işlevi yerine getiren karşılık gelen yapıyı belirleyin.
Araç artı işlev istemleri, mahkemelerin bunları tamamen yapı ile tanımlanan istemlerden daha geniş yorumladığı yargı bölgelerinde özellikle avantajlı olabilir. Bu kadar geniş bir yorum benimsemeyen yasal sistemlerde bile bu istemler yine de fayda sağlar, çünkü farklı şekilde yorumlanırlar; bir patent başvurusu aynı buluşa yönelik hem yapısal istemler hem de araç artı işlev varyantları içerdiğinde bu ayrım, kesin kapsamı ne olursa olsun, genel korumayı genişletir.
Yargısal yorumların zaman içinde evrildiğini akılda tutmak da önemlidir. Tipik 20 yıllık patent süresi göz önüne alındığında, bir patentin ilk yıllarında dar yorumlanan bir istem daha sonra daha geniş yorumlanabilir. Başvuru sırasında istem formatlarının iyi dengelenmiş bir kombinasyonunu dahil etmek, bu nedenle değerli uzun vadeli esneklik sağlayabilir.
Kullanılan istem formatından bağımsız olarak tarifname, belirtilen her bir işlevi yerine getirme yeteneğine sahip yapıyı veya yapıları açıkça tanımlayan yeterince ayrıntılı yazılı bir açıklama içermelidir. Bu tür bir desteğin sağlanamaması geçersizlikle veya gereksiz yere dar bir yorumla sonuçlanabilir. Vekil, her işlevsel unsur için yeterli yapısal desteğin açıklandığından emin olmalıdır; bu ilke sadece araç artı işlev istemleri için değil her tür istem için geçerlidir.
İstem yazımı ile ilgili bir başka önemli husus, birbirine zıt iki tuzaktan kaçınmaktır:
1 - Çok sayıda veya ilgisiz yapıların listelendiği aşırı yapısal açıklama belirsizliğe yol açabilir ve kısıtlayıcı yoruma neden olabilir; ve
2 - Tarifnamenin hangi yapıların talep edilen işlevi yerine getirdiğini açıkça tanımlayamadığı yetersiz tanımlama, ihlal ettiği iddia edilen bir kişinin yalnızca çok sınırlı bir yapı alt kümesinin kapsandığını ileri sürmesine izin verebilir.
Örneğin, bir istem "bağlama aracı (means for fastening)" belirtiyorsa, tarifname bu tür araçları, örneğin "bantlar, yapıştırıcılar, perçinler veya bunların herhangi bir kombinasyonu" olarak açıkça belirlemelidir. Böyle bir açıklama olmadan mahkemeler "bağlama aracı" ifadesini mucidin tasarladığından çok daha dar bir şekilde yorumlayabilir.
Eğer bir istem tüm unsurlarını ister araç artı işlev ifadesiyle ister diğer işlevsel dil biçimleriyle olsun sadece işlevsel terimlerle tanımlıyorsa, bu basitçe arzu edilen (desideratum), yani bunun sağlandığı mekanizmayı belirlemeden yalnızca istenen bir sonucu talep etme girişimi olarak reddedilme riski taşır. İddia edilen konu her zaman buluşun makul ölçüde izin verdiği kadar hassas bir şekilde tanımlanmalıdır.
Son olarak, tek bir patente hem araç artı işlev istemlerini hem de bu tür işlevsel bir dile dayanmayan istemleri dahil etmek tamamen kabul edilebilir ve çoğu zaman stratejik olarak yararlıdır. Bu yaklaşım, yargı bölgeleri arasında ve zaman içinde farklı yorumsal yaklaşımlara uyum sağlayan tamamlayıcı ve katmanlı bir koruma sağlar.
3. İstem setleri
Bir patent tarifnamesi genellikle birden fazla istem içerir. Aşağıdaki örneği inceleyin:
- Şunları içeren bir cihaz:
- bir kalem; ve
- kaleme tutturulmuş bir ışık.
- İstem 1'de belirtilen cihaz, burada ışık kaleme çıkarılabilir şekilde tutturulmuştur.
- İstem 2'de belirtilen cihaz, burada kalem kırmızı renktedir.
Tipik bir patent tarifnamesi, bağımsız istemler (ana istemler olarak da bilinir) ile birlikte bir veya daha fazla bağımlı istemi (veya alt istemi) barındırır. Önceki istemlere atıfta bulunan bağımlı istemler, buluşun kapsamını daha da tanımlar ve iyileştirir.
3.1 Bağımsız İstemler:
Her patent başvurusu, buluşun temel özelliklerini tanımlayan en az bir bağımsız istem içermelidir. Bu unsurlar, yenilik ve buluş basamağı gibi patentlenebilirlik yasal gerekliliklerini karşılamak için gerekli çekirdek unsurları temsil eder.
3.2 Bağımlı İstemler:
Bir bağımsız istemi, bir veya daha fazla bağımlı istem takip edebilir. Bu bağımlı istemler, bağımsız istemde açıklanan buluşun spesifik düzenlemeleri hakkında ek ayrıntı sağlar. Bağımlı bir istem, açıkça tekrarlanmasalar bile atıfta bulunduğu istemin veya istemlerin tüm özelliklerini bünyesine katar. Bazı durumlarda, bağımlı bir istem önceki birkaç istem (bağımsız veya bağımlı) için geçerli olan bir özelliği belirtebilir. Buna göre, bağımlı bir istem geriye dönük olarak şunlara atıfta bulunabilir:
- Bir veya daha fazla bağımsız istem.
- Bir veya daha fazla bağımlı istem.
- Hem bağımsız hem de bağımlı istemlerin bir kombinasyonu.
İstem Miktarı ve Stratejik Taslak Hazırlama
Yalnızca tek bir istem içeren patent başvuruları nispeten nadirdir. Bunun nedeni büyük ölçüde patent vekillerinin tipik olarak buluşun çeşitli yönlerini ele alan farklı kapsamlardaki istemleri dahil ederek geniş ve esnek koruma elde etmeye çalışmalarıdır. Çoğu patent yasası istem sayısı için kesin bir üst sınır öngörmese de, öncelikle müşterinin maruz kalacağı ek maliyetler nedeniyle aşırı sayıda istem yazılması genel olarak teşvik edilmez.
Bir istem seti hazırlarken, patent vekilleri çeşitli faktörleri hesaba katmalıdır:
1- Resmi Ücretler: Birçok patent ofisi, istem sayısı belirli bir eşiği aştığında ek dosyalama ücretleri alır. Bu istem ücretleri, istem sayısı daha sonra düzeltmelerle azaltılsa bile sıklıkla iade edilmez. Ek olarak inceleme ve belge verilmesi ücretleri gibi diğer resmi ücretler de başvuruya dahil edilen istem sayısına bağlı olabilir. Bu ücretleri hesaplamak için kullanılan yöntem ofisler arasında farklılık gösterir: bazıları sadece numaralandırılmış istemleri sayarken, Amerika Birleşik Devletleri Patent ve Ticari Marka Ofisi (USPTO) gibi diğerleri bu istemin ayrıca numaralandırılmış olup olmadığına bakılmaksızın çoklu bağımlı biçimde yazılmış her istem için ek ücretler uygular.
2- Kapsam ve Fayda: İster aşırı geniş ister gereksiz yere dar olan istemler yazmak, patent korumasının etkinliğini zayıflatabilir.
- Aşırı Geniş İstemler: Bu tür istemlerin, kapsamları önceki tekniği kapsadığından, yenilik veya buluş basamağı gerekliliklerini karşılamadıkları için reddedilme olasılığı daha yüksektir.
- Aşırı Dar İstemler: İzin verilse bile, rakipler kısıtlı kapsamın etrafından kolayca dolanıp ihlalden kaçınabileceklerinden bu istemler sınırlı pratik fayda sağlayabilir.
3- Açıklık ve Karmaşıklık: Patent yasaları genel olarak istemlerin açık ve öz olmasını gerektirir. Aşırı sayıda bağımlı istem gereksiz karmaşıklık getirebilir. Buna göre, genel istem sayısı talep edilen buluşun karakteri ve karmaşıklığı ile orantılı kalmalıdır.
WIPO Sekreterliği, orijinal içeriğin dönüştürülmesi veya çevrilmesi ile ilgili hiçbir sorumluluk veya yükümlülük kabul etmez. Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü (WIPO) (2023). WIPO Patent Yazım Kılavuzu, İkinci Baskı. Cenevre: WIPO. DOI: 10.34667/tind.44657